Jump to content
c64club

Cukromierz - spławik/aeromer/balingomierz oraz refraktometr. "Wzorcowanie" w domu i pułapki

Recommended Posts

Ciekawostka z dzisiaj. Dwa spławiki, "walidowane" na roztworach cukru i ekstraktu płynnego, dzisiaj na tej samej próbce rzeczywistej brzeczki nastawnej pokazały mi 15,5°Blg oraz 18°Blg. Refraktometr pokazuje 17,2*Brix. Znowu muszę całej ekipie zrobić glukometrię....

Share this post


Link to post
Share on other sites

Zrobiłem kalibrowany test mojego chińskiego refraktometru. Używając jubilerskiej wagi, dokładnej do 0,01g przygotowałem po kolei wodne roztwory cukru: 0,5, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 Blg. Do 11Blg pomiar był identyczny z roztworem. Powyżej 11 blg zaczął się lekuchno rozjeżdzać, zaniżając wskazanie o części "kreseczki". Przy 15 blg wskazanie osiągnęło 14,8 Brix. Uznałem, ze mam gdzieś i nie mierze dalej, bo 0,2 Blg zaniżenia wskazania przy 15 jest dla mnie błedem kompletnie nieistotnym.

 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Hmm. Mówią, że skale Brix, Plato i Ballinga są tożsame do 5 czy 6 miejsc po przecinku, a tu tabela gdzie przy 10 Brix jest już 10,4 Plato... Robię dzisiaj jeszcze jedną kalibrację i zgłupiałem.

Share this post


Link to post
Share on other sites
W dniu 16.06.2019 o 12:25, c64club napisał:

Hmm. Mówią, że skale Brix, Plato i Ballinga są tożsame do 5 czy 6 miejsc po przecinku, a tu tabela gdzie przy 10 Brix jest już 10,4 Plato... Robię dzisiaj jeszcze jedną kalibrację i zgłupiałem.

Nie wiem jaka jest definicja skali Plato, BRIX czy Bailinga, ale z tej definicji wynikają matematyczne różnice między nimi. Różnice przy pomiarze refraktometrem wynikają z różnych współczynników załamania światła dla różnych cukrów. Z tym, że nie wiem dlaczego dla różnych refraktometrów ta różnica jest inna, zakładam, że wynika to wykonania.

Używam głównie refraktometru, przestałem się przejmować drobnymi różnicami w pomiarze zawartości cukru. Wydaje mi się, że warto po fermentacji używać areometru, bo mam wrażenie, że pomiar refraktometrem daje iluzję głębszego odfermentowania. Jednak i tak z lenistwa używam tylko refraktometru. Robię wyjątek tylko przy dodatkach typu laktoza (potrafi mocno przekłamać pomiar), oraz jeśli dodam cukier w trakcie fermentacji.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Dla maltozy i dekstryn powoli mysle przestawic sie na korzystanie tylko z refraktmetru i wzorow uwzgledniajacych OG i FG(pozorne). Przy dodatkach typu laktoza trzeba by zrobic pomiary o ile dany procent laktozy zaklamuje OG a o ile bardziej (lub mniej) FG mierzone pryzmatem. Mysle ze jak ktos nie jest maniakiem Xylitol IPA i Milk Stoutu, to lepie splawikiem.

 

Dla mnie pomiar dosc dokladny jest o tyle wazny, ze chcialbym jednak wiedziec jaka mam wydajnosc oraz jak plytko sfermentowalo mi piwo, bo celuje w slodzsze.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Zbadałem dzisiaj partię 15 spławików. 11 poleciało do kartonu na zwroty od razu. Pokazywały -2 do 3 Blg na wodzie 20°C. Te które pokazywały 0 (plus-minus ~0,2) poddałem testom na brzeczce przygotowanej z suchego ekstraktu jęczmiennego jasnego:

 

Cukromierze.png.c01f5b553d5e99eeb2d73bcbe621a14a.png

 

Refraktometr pokazywał prawie jak na sacharozie (której roztwory mierzy co do grubości kreski na skali). Aż podejrzane, czyżbym kupił lewy ekstrakt cukrem oszukiwany? Spławik 3 to mój starszy egzemplarz. Spławik 4 sprzedany zaraz po teście, kupię za niego drugi refraktometr na zapas. Pozostałe 3 (w sumie 14) do zwrotu. Zwróć uwagę na numery 2 i 6, które na wodzie pokazują zero.

Share this post


Link to post
Share on other sites
W dniu 26.06.2019 o 01:25, c64club napisał:

Zwróć uwagę na numery 2 i 6, które na wodzie pokazują zero.

Ja to mam teorię, ze te delikatne odchyłki mogą równiez wynikać z niedoskonałości druku skali, jako takiej.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Delikatnie powiedziane, że delikatne odchyłki. Aerometr siłą rzeczy jest lekko nieliniowy (te cięższe egzemplarze mniej) więc tylko dla egzemplarzy o konkretnej wyporności ale i konkretnej głębokości zanurzenia dla zera, skala będzie się zgadzała także w innych punktach. Szkoda, że nie zanotowałem mas poszczególnych egzemplarzy i ilości wypieranej cieczy przy zanurzeniu np do poziomu 0 i 20°Blg, ale to w sumie nie ma znaczenia, raczej jako ciekawostka do nicniewnoszących rozwarzań nad naturą spławika, którego i tak nie poprawimy.

 

Bardziej mnie dziwią zgodne odczyty refraktometru przy roztworach suchego ekstraktu (podobno 100% słód) i sacharozy. Bardzo bym się cieszył, jeśli miałbym wyskalowany wprost na piwo (wczorajszy pomiar wykazał +1,5% czyli ignorowalna odchyłka) i mógł spisywac wyniki wprost z lunetki bez przelicznika, ale podejrzewam jednak mocno oszukany cukrem ekstrakt.

Edited by c64club

Share this post


Link to post
Share on other sites

@c64clubbardzo fajne badania i artykuł popełniłeś. Od lat nie używam ballingometru i naszła mnie jeszcze taka refleksja :) Badałeś wszystko na roztworze nieprzefermentowanym. 

Pytanie teraz jak to będzie się zachowywać po fermentacji. Załóżmy że masz wybrany refraktometr i ballingometr, które pokazują prawie to samo przed fermentacją, są dobrze skalibrowane. Sprawdzasz refraktometrm poziom i przeliczasz na stopnie ballinga. Otrzymujesz jakiś wynik. Bierzesz teraz większą próbkę i wrzucasz spławik. Czy ten spławik pokarze to samo co refraktometr po przeliczeniu? I najważniejsze: czy CO2 rozpuszczone w młodym piwie nie będzie nieznacznie podnosić spławika "zakłamując wynik"? Wtedy trzeba by kolejnego wzoru do pomiaru piwa z rozpuszczonym CO2 :) 

Nie twierdzę że jest tak albo odwrotnie, po prostu przyszło mi takie coś do głowy. 

Share this post


Link to post
Share on other sites
W dniu 11.02.2020 o 12:27, anatom napisał:

@c64clubbardzo fajne badania i artykuł popełniłeś. Od lat nie używam ballingometru i naszła mnie jeszcze taka refleksja :) Badałeś wszystko na roztworze nieprzefermentowanym. 

Pytanie teraz jak to będzie się zachowywać po fermentacji. Załóżmy że masz wybrany refraktometr i ballingometr, które pokazują prawie to samo przed fermentacją, są dobrze skalibrowane. Sprawdzasz refraktometrm poziom i przeliczasz na stopnie ballinga. Otrzymujesz jakiś wynik. Bierzesz teraz większą próbkę i wrzucasz spławik. Czy ten spławik pokarze to samo co refraktometr po przeliczeniu? I najważniejsze: czy CO2 rozpuszczone w młodym piwie nie będzie nieznacznie podnosić spławika "zakłamując wynik"? Wtedy trzeba by kolejnego wzoru do pomiaru piwa z rozpuszczonym CO2 :) 

Nie twierdzę że jest tak albo odwrotnie, po prostu przyszło mi takie coś do głowy. 

 

Naturalnie ze CO2 i Alkohol oszukuja Ci mierzony wynik fermentujacego lub przefermentowanego piwa przy pomiarach splawikiem.

Rozroznia sie miedzy stopniem odfermentowania rzeczywistym a pozornym.

Przy mierzeniu fermentujacego lub przefermentowanego piwa, przepuszczasz "piwo" przez filtr oraz odrobine ziemi okrzemkowej - to pozwala Ci sie wyzbyc CO2.

Po filtracji mierzysz jednak nadal ciecz z zawartoscia alkoholu, czyli odfermentowanie pozorne.

Aby obliczyc odfermentowanie rzeczywiste potrzebujesz wzor, jesli jestes zainteresowany moge go podac.

 

W praktyce jest jednak tak, ze browary posluguja sie tylko i wylacznie odfermentowaniem pozornym (z alkoholem, ale bez CO2), jest to dla browarnika wyznacznik czy fermentacja przebiega tak jak powinna lub w przypadku przelewania na lager w koncowce fermentacji aby wyznaczyc moment przepompowania.

Share this post


Link to post
Share on other sites
15 minut temu, Hanys93 napisał:

Aby obliczyc odfermentowanie rzeczywiste potrzebujesz wzor, jesli jestes zainteresowany moge go podac.

Dzięki za odpowiedź. Wiedzy nigdy dość. Jeśli możesz to podaj proszę. 

 

Pisząc to chciałem się skupić bardziej na problematyce warzenia w domu. Ostatnio pojawił się post w którym user miał po przeliczeniu z brix 3,5 blg, natomiast spławik pokazywał mu bodaj 5 stopni plato. Różnica może być albo z wadliwych urządzeń albo właśnie w wypychającego spławik co2. 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Przy warzeniu domowym jak najbardziej poslugujesz sie odfermentowaniem pozornym, nawet jesli nie masz papierowego filtra to postaraj sie probke jak najbardziej odgazowac.

Jesli jednak interesuje Cie jak obliczyc odfermentowanie rzeczywiste to ponizej przyklad:

 

Masz brzeczke nastawna 12,75 P, po fermentacji splawik pokazuje 2,6 P -w zalaczniku obliczenia dla rzeczywistego stopnia odfermentowania

 

 

 

 

Wzor.jpg

Share this post


Link to post
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.


×
×
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue.