Jump to content
dori

Chmiel - skład chemiczny

Recommended Posts

Chmiel zwyczajny (Humulus Lupulus) jest rośliną wieloletnią, dwupienną (kwiaty męskie i żeńskie występują na oddzielnych roślinach). Dla celów piwowarskich uprawia się jedynie rośliny żeńskie, które wykształcają owocostany zwane szyszkami.

 

Skład chemiczny chmielu w przeliczeniu na suchą masę wynosi średnio:

Substancje goryczkowe - 18,5%

Olejki chmielowe - 0,5%

Garbniki ? 3,5%

Białko ? 20%

Związki mineralne 8%

 

Skład chemiczny jest uzależniony od odmiany chmielu, warunków uprawy, sposobu dalszego przerobu i przechowywania.

Substancje goryczkowe (żywice chmielowe)

Substancje te są najbardziej cenionymi składnikami chmielu. Nadają piwu gorzki smak, poprawiają pienistość piwa, dzięki właściwościom antyseptycznym zwiększają trwałość piwa.

Substancje goryczkowe dzielimy na żywice miękkie (alfa-kwasy i beta-kwasy) oraz żywice twarde (nie przedstawiające wartości technologicznej w piwowarstwie).

Alfa kwasy zwane też humulonami mają największe znaczenie w nadawaniu piwu charakterystycznej goryczki. Do alfa kwasów należą następujące związki: humulon, kohumulon, adhumulon. Alfa kwasy powstają w wyniku przekształcenia beta-kwasów (lupulon, kolupulon, adlupulon) w trakcie dojrzewania rośliny. Reakcja ta jest uzależniona ściśle od warunków pogodowych. Podczas pogodnego ciepłego lata większa ilość beta-kwasów zostanie przekształcona w alfa-kwasy niż podczas lata deszczowego i zimnego. Stosunek alfa-kwasów do beta-kwasów może wynosić od 0 do około 4.

Nie wszystkie związki wchodzące w skład alfa-kwasów są pożądane. Jedną z substancji która nadaje nieszlachetną goryczkę jest kohumulon. W hodowli dąży się do tego, aby kohumulon nie stanowił więcej niż 20?25% całkowitej zawartości alfa-kwasów.

Nierozpuszczalne alfa ?kwasy podczas gotowania przechodzą w rozpuszczalne izo-alfa-kwasy (izohumulon, izokohumulon, izoadhumulon) nadając piwu gorzki smak.

Alfa-kwasy są substancjami nietrwałymi, są wrażliwe na wysoką temperaturę, wilgotność i tlen. Oszacowano, że podczas przechowywania chmielu w temp 18?C, przez 2 miesiące 25% alfa-kwasów uległo przemianie. Produktem utleniania zarówno alfa- jak i beta- kwasów są żywice twarde, nie mające żadnej wartości technologicznej, w wyniku ich dalszych przemian może powstać kwas walerianowy nadający piwu zapach starego sera.

Olejki chmielowe

Olejki chmielowe to mieszanina różnych substancji lotnych, ich skład jest cechą odmianową poszczególnych gatunków chmielu. Jednym z najważniejszych olejków decydujących o zapachu chmielu jest myrcen. Jest to związek nadający ostry, surowy, nieszlachetny zapach. Jego duża zawartość jest więc niepożądana.

Do związków o przyjemnym, szlachetnym zapachu możemy zaliczyć beta-kariofilen, beta-farnezen oraz kumuleny.

Podczas gotowania brzeczki z chmielem większość olejków chmielowych ulatnia się, te które pozostają nadają piwu przyjemny chmielowy aromat.

 

Garbniki (polfenole)

W skład polifenoli wchodzą: taniny, flawonole, katechiny i antocyjanogeny. Polifenole cechują się ściągającym smakiem. Tworzą one z białkami kompleksy białkowo-garbnikowe, które następnie ulegają wytrąceniu.

 

Podsumowując najbardziej pożądane chmiele aromatyczne cechują się małą zawartością kohumulenów i możliwie wysoką zawartością humulenu i farnezenu.

 

Na podstawie:

Wolfgang Kunze "Technologia piwa i słodu"

Share this post


Link to post
Share on other sites

super opracowanie, jeśli mogę dorzucić 0.02pln na temat chmieli aromatycznych...

 

jako aromatyczne chmiele pożądane są odmiany, które mają:

- niską zawartość alfa kwasów (max 5-6%)

- jak pisała dori mają małą zawartość myrcenu (która ogólnie jest niższa w chmielach szlachetnych), którego nadmiar prowadzi do powstawania aromatów sosnowych i kwiatowych

- niską zawartość kohumulonu

- stosunek alfa kwasów do beta kwasów około 1

- średnią zawartość olejków aromatycznych (od 0.5 do 1.5%)

- wysoki stosunek humulenu do kariofilenu (stosunek około 3 uznawany jest za wyróżnik chmieli szlachetnych)

 

Na koniec jeszcze zawartość olejków w chmielach Saaz i Lublin.

 

Saaz:

Zawartość olejków 0.55%

Humulen 42,5%

Kariofilen 11,5%

 

Lublin:

Zawartość olejków 0.95%

Humulen 37,5%

Kariofilen 10%

 

Informacje powyżej pochodzą z Designing Great Beers

Share this post


Link to post
Share on other sites
jako aromatyczne chmiele pożądane są odmiany, które mają:

- niską zawartość alfa kwasów (max 5-6%)

[...]

Czy mógłbyś to rozwinąć? Dlaczego jest to ważne? Przecież dla aromatu i tak się chmieli tylko kilka minut więc a-k nie ma tu większego znaczenia.

Pomijając ten punkt to np taka Marynka dość dobrze spełnia wszystkie pozostałe punkty (dane ze strony chmielpolski.pl)

 

Alfa-kwasy - 9,0 - 12,0 %

Beta kwasy - 10,2 - 13,0 %

Co-Humulon - 26,0 - 33,0 % w alfa

 

Olejki chmielowe:

 

olejki ogółem - 2 %

Myrcen - 28,0 - 31,0 % olejków

Humulen - 26,0 - 33,0 % olejków

Kariofilen - 10,0 - 12,5 % olejków

Farnesen - 1,8 - 2,2 % olejków

 

Dla porównania lubelski z tej samej strony:

 

Alfa-kwasy - 3,0 - 4,5 %

Beta kwasy - 2,5 - 3,5 %

Co-Humulon - 25,0 - 30,0 % w alfa

 

Olejki chmielowe:

 

olejki ogółem - 0,7 - 1,2 %

Myrcen - 25,0 - 35,0 % olejków

Humulen - 25,0 - 40,0 % olejków

Kariofilen - 9,0 - 11,0 % olejków

Farnesen - 10,0 - 12,0 % olejków

 

 

Edit: właśnie zauważyłem, że Marynka znacząco nie łapie się jednak w punkcie:

- stosunek alfa kwasów do beta kwasów około 1

:)

Edited by Stasiek

Share this post


Link to post
Share on other sites

Zwróć uwagę na stosunek zawartości korzystnego humulenu do niekorzystnego myrcenu.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Zwróć uwagę na stosunek zawartości korzystnego humulenu do niekorzystnego myrcenu.

No właśnie, szlachetność chmielu wynika chyba właśnie z niskiej zawartości "niesmacznych" związków goryczkowych, niska zawartość a-k jest sprawą wtórną.

 

N.b. Marynka jest w.g. mnie chmielem uniwersalnym, goryczkowo-aromatycznym; choć aromat Lubelskiego jest oczywiście lepszy.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.


×
×
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue.